Het is dan ook hoog tijd dat we eindelijk het langverwachte Strategisch Plan Waterbevoorrading (SPW) te zien krijgen. Dat plan moet voor de komende decennia duidelijk de koers uitzetten, zowel voor de beschikbaarheid als voor de kwaliteit van ons drinkwater.
Wat de kwaliteit van ons drinkwater betreft, is het Vlaams Regeerakkoord zeer duidelijk: we maken een strategisch plan om het drinkwater te beschermen, met onder andere bufferzones rond gewasbescherming en een verbod op moeilijk verwijderbare stoffen. Dat werd in november 2025 in het Vlaams Parlement nog eens herhaald in een resolutie vanuit de meerderheidspartijen. Daarin vroegen we minister Brouns om werk te maken van dat plan, inclusief een verbod op moeilijk verwijderbare stoffen zoals PFAS, en om te onderzoeken hoe dat het best kan gebeuren met aandacht voor beschikbare alternatieven.
Over normen en richtwaarden
Bij de kwaliteitscontrole van ons drinkwater hanteren we heel wat normen, richtwaarden en voorzorgsgrenzen. Gezondheid staat daarbij altijd voorop waarbij we ons laten leiden door wetenschappelijke inzichten.
De logica is eenvoudig: als er vervuiling wordt vastgesteld, moet die zoveel mogelijk bij de bron worden aangepakt. Daar moet alle aandacht naartoe gaan. Natuurlijk begrijpen we dat dat niet altijd meteen lukt: er kunnen meerdere vervuilingsbronnen zijn, of de oplossing vraagt tijd. Maar dat mag nooit leiden tot een permanente versoepeling van de normen.
De voorbije dagen verschenen artikels die suggereren dat minister Brouns in zijn SPW de nu tijdelijke verhoging van de norm voor 1,2,4-triazool in West-Vlaamse waterwinningen (Westhoek) voor langere tijd wil verlengen. Die stof komt vooral uit afbraak van bepaalde pesticiden en is moeilijk uit water te halen. De tijdelijke norm ligt nog altijd ruim onder de voorzorgswaarde die bepaald werd door VITO, maar waakzaamheid blijft essentieel. Een permanente verhoging zomaar accepteren kan niet. Er moet duidelijke informatie komen over concrete acties, saneringsplannen en alternatieven en de verhoging moet eindig zijn in de tijd. Met andere woorden: hier moet nog heel wat water naar de zee stromen voor dit echt aanvaardbaar wordt.
Daarnaast is het cruciaal dat de Vlaamse overheidsdiensten die toezicht houden, de juiste procedures en protocollen hebben om snel en doeltreffend in te grijpen bij ernstige vervuiling van onze ruwwaterbronnen. Dat aspect krijgt vaak te weinig aandacht, maar is essentieel voor een sterk en veerkrachtig drinkwatersysteem in Vlaanderen. Ook daar zijn flinke stappen vooruit nodig, ook dat is een noodzakelijke voorwaarde voor een betrouwbaar en weerbaar drinkwatersysteem in Vlaanderen.
Dient het gezegd dat we met veel belangstelling uitkijken naar het finale plan dat minister Brouns binnenkort op tafel zal leggen?
